Deze rubriek duikt in de complexe wereld van de psychiatrie en de klinische psychologie, waar onderzoekers de menselijke geest, mentale gezondheid en gedragspatronen bestuderen. Het gaat hier om wetenschappelijk werk dat probeert te begrijpen hoe onze hersenen werken, waarom bepaalde aandoeningen ontstaan en welke behandelingen het meest effectief zijn voor mensen in nood.

Op Gist.Science maken we de meest recente inzichten toegankelijk door elke nieuwe preprint op medRxiv binnen dit domein te verwerken. Onze AI analyseert elk artikel en biedt zowel een begrijpelijke samenvatting in gewone taal als een gedetailleerde technische uitleg, zodat zowel experts als geïnteresseerde lezers de bevindingen kunnen volgen. Hieronder vind je de nieuwste publicaties uit dit dynamische vakgebied.

Agreement between smartphone-based mobile sensing and actigraphy sleep metrics in young people with bipolar disorder

Deze studie toont aan dat passieve smartphone-sensoren in jongeren met een bipolaire stoornis een betrouwbare en schaalbare alternatieve methode bieden voor het meten van slaaptiming en -duur in vergelijking met de traditionele actigrafie.

Lopaczynski, A., Merranko, J., Mak, J., Gill, M. K., Goldstein, T. R., Fedor, J., Low, C., Levenson, J. C., Birmaher, B., Hafeman, D. M.2026-03-02📄 psychiatry and clinical psychology

Multivariate brain-cognition covariance supports the criterion validity of cognitive screening performance

Deze studie bevestigt de criteriumvaliditeit van de Riga Cognitieve Screeningstest bij ouderen door een significante multivariate covariantie tussen de testresultaten en de corticale dikte van temporale en pariëtale hersengebieden aan te tonen.

Sneidere, K., Zdanovskis, N., Litauniece, Z. A., Usacka, A., Gulbe, A. I., Freibergs, Z., Stepens, A., Martinsone, K.2026-02-28📄 psychiatry and clinical psychology

Plasma Lipid Alterations Track Multidimensional Psychosis Severity Across Diagnostic Boundaries

Deze studie toont aan dat veranderingen in plasma-lipiden de multidimensionale ernst van psychose over diagnostische grenzen heen volgen, wat suggereert dat lipiden biologische processen weerspiegelen die gerelateerd zijn aan de ziektelast en niet volledig worden vastgelegd door categorische diagnoses of polygene risicoscores.

Thanabalasingam, A., Wiegand, A., Meijer, J., Dwyer, D. B., Schulte, E. C., The PsyCourse Study,2026-02-26📄 psychiatry and clinical psychology

A longitudinal study of anxiety and depression in Belgium during and after the COVID-19 pandemic

Deze longitudinale studie onder Belgische volwassenen toont aan dat, hoewel de meeste mensen stabiele milde symptomen behielden, een aanzienlijk deel (11,3% voor depressie en 8,4% voor angst) verslechterende symptomen ontwikkelde tussen 2020 en 2024, waarbij financiële onzekerheid, eenzaamheid en stigma risicofactoren waren en sociale steun een beschermende rol speelde.

Bui, T., Demarest, S., Duveau, C., Hermans, L., Van Hal, G.2026-02-26📄 psychiatry and clinical psychology

AI-Enabled Continuous Care Features in Real-World Psychotherapy: Treatment Engagement and Clinical Outcomes

Deze real-world studie toont aan dat het toevoegen van AI-gestuurde continuïteitsfuncties aan reguliere psychotherapie leidt tot een betere vroege betrokkenheid bij de behandeling en een snellere vermindering van depressieve en angstsymptomen.

Graupensperger, S., Brown, M., Chekroud, A., Mabe, B., Kopecky, O., Srokosz, N., Hopkins, J., Hawrilenko, M.2026-02-25📄 psychiatry and clinical psychology

Noninvasive brain stimulation combined with evidence-based psychotherapy for psychiatric disorders: A meta-analysis of optimal implementation parameters

Deze meta-analyse concludeert dat de combinatie van niet-invasieve hersenstimulatie (met name rTMS) met evidence-based psychotherapie (voornamelijk menselijk geleverde CBT) de symptomen van angststoornissen effectiever vermindert dan placebo, waarbij niet-simultane toediening de optimale implementatiestrategie blijkt.

Beynel, L., Wiener, E., Baker, N., Greenstein, E., Neacsiu, A. D., Jones, E., Gindoff, B., Francis, S. M., Neige, C., Mondino, M., Davis, S. W., Luber, B., Lisanby, S. H., Deng, Z.-D.2026-02-24📄 psychiatry and clinical psychology

Early DNA methylation at the NGFI-A binding site of the NR3C1 1F promoter predicts cognitive functions at age five: evidence from the Parents as Teachers intervention in the ZEPPELIN study

Deze studie toont aan dat vroege DNA-methylatie op de NGFI-A-bindingsplaats van de NR3C1 1F-promotor voorspellend is voor cognitieve functies op vijfjarige leeftijd bij kinderen uit kansarme gezinnen, waarbij stress en de 'Parents as Teachers'-interventie een belangrijke rol spelen in deze associaties.

Gardini, E. S., Neuhauser, A., Schaub, S., Kalkusch, I., Rodcharoen, P., Ehlert, U., Lanfranchi, A., Turecki, G., Klaver, P.2026-02-24📄 psychiatry and clinical psychology